Τι ακριβώς είναι η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ενωσης - Mercosur;
Πρόκειται για μία σημαντική εμπορική και οικονομική συμφωνία που ήταν αποτέλεσμα πολύχρονων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και χωρών της Νοτίου Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία), και η οποία προβλέπει την σταδιακή μείωση ή και εξάλειψη των εισαγωγικών δασμών. Ένα μέρος της συμφωνίας αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα αλλά καλύπτει συνολικά όλες τις εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών.
Κινδυνεύουν οι εξαγωγές των αγροτικών μας προϊόντων μετά την συμφωνία της Ε.Ε με τις χώρες της Mercosur;
Όχι, αντιθέτως δημιουργούνται μεγάλες ευκαιρίες προώθησης των ελληνικών προϊόντων σε νέες αγορές άνω των 270 εκατομμυρίων καταναλωτών. Σήμερα εξάγουμε στις χώρες της Mercosur αγροτικά προϊόντα αξίας μόλις 34 εκατομμυρίων ευρώ καθώς αντιμετωπίζουν υψηλούς δασμούς ενώ εισάγουμε πάνω από 525 εκατομμύρια. Υπάρχει δηλαδή μεγάλο έλλειμμα στον αγροδιατροφικό τομέα, που μπορεί να καλυφθεί. Επομένως οι εξαγωγές μας σε τρόφιμα και προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, τα ακτινίδια, οι κομπόστες κλπ μπορούν να αυξηθούν με πολλαπλασιαστική δυναμική.
Θα προστατεύονται όμως τα ελληνικά προϊόντα από τις νοτιομερικάνικες «απομιμήσεις» στην αγορά και πώς;
Ναι, η συμφωνία προβλέπει ειδικό καθεστώς προστασίας για 21 εμβληματικά ελληνικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 344 προϊόντα τροφίμων και ποτών για τα οποία η συμφωνία Ε.Ε και Mercosur προβλέπει καθεστώς προστασίας από τις απομιμήσεις, τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα προστατεύονται πλήρως η φέτα και προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης όπως το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, η μαστίχα Χίου, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, το ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, Κονσερβολιά Αμφισσας, τα κρασιά Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ. Σημειώνουμε ότι τα προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη πωλούνται 2 έως 3 φορές ακριβότερα από τα κοινά προϊόντα, επομένως θα είναι μεγάλο το όφελος για τους παραγωγούς μας.
Υπάρχει περίπτωση να πωλείται στην αγορά της Αργεντινής λευκό τυρί με ετικέτα ως «φέτα» Αργεντινής;
Σήμερα δυστυχώς μπορεί να υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις αλλά με τη συμφωνία θα απαγορευθεί πλήρως στις χώρες αυτές η πώληση απομιμήσεων των ελληνικών προϊόντων, μετά την παρέλευση μιας μικρής μεταβατικής περιόδου. Επομένως το καθεστώς προστασίας θα είναι ιδιαίτερα αυστηρό υπέρ της φέτας και των υπόλοιπων προστατευόμενων ελληνικών προϊόντων.
Τι θα γίνει εάν η ευρωπαϊκή ή η ελληνική αγορά κατακλυσθεί από μαζικές εισαγωγές αγροτικών προϊόντων σε πολύ χαμηλές τιμές, τις οποίες δεν μπορούν να ανταγωνισθούν οι παραγωγοί μας; Και τι πέτυχε η ελληνική διαπραγμάτευση;
Η συμφωνία προβλέπει δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων και συνολικά των Ευρωπαίων αγροτών. Όπως ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία.
Σημειώνουμε ότι η ένταξη των εσπεριδοειδών στα «ευαίσθητα» αγροτικά προϊόντα για τα οποία ενεργοποιούνται τα μέτρα διασφάλισης ήταν αποτέλεσμα ελληνικής πρότασης. Εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής των εισαγόμενων προϊόντων σε σχέση με τα εγχώρια, τότε θα ενεργοποιούνται οι δικλείδες ασφαλείας με την επιβολή δασμών ή τον περιορισμό των εισαγωγών. Πολύ απλά εάν γίνονται μαζικές εισαγωγές ή εισαγωγές σε πολύ χαμηλές τιμές η Ευρωπαϊκή Ενωση θα ενεργοποιεί «κόφτες» προστατεύοντας τους παραγωγούς μας.
Μήπως όμως θα διοχετευθούν στην ελληνική αγορά τεράστιες ποσότητες κρεάτων από τις χώρες της Mercosur;
Όχι, η συμφωνία προβλέπει μέγιστο όριο (ποσοστώσεις δηλαδή) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά. Παρά το γεγονός ότι για παράδειγμα στο βοδινό κρέας η ελληνική παραγωγή καλύπτει ένα μικρό μόνο μέρος της συνολικής ζήτησης, η οποία καλύπτεται με εισαγωγές, θα υπάρχουν και πάλι δικλείδες περιορισμού αθρόων εισαγωγών.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά θα γεμίσουν από αμφίβολης ποιότητας τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα της Νοτίου Αμερικής. Τι ισχύει;
Ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι αληθής, υπάρχουν αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας για τα προϊόντα που θα εισάγονται. Συγκεκριμένα, όλα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων. Επομένως, θα ισχύουν οι ίδιοι κανόνες ασφαλείας και δεν θα υπάρχουν περιθώρια για ανεξέλεγκτες ποιοτικά εισαγωγές.
Μήπως η Ελλάδα έπρεπε να καταψηφίσει την συμφωνία, όπως έκανε η Γαλλία;
Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Έλληνες αγρότες και δίνουν νέες εξαγωγικές προοπτικές για τα προϊόντα μας, την μεταποίηση και τις υπηρεσίες. Σημειώνουμε ότι η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, που την υπερψήφισαν όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Γερμανία κλπ. Και βέβαια η συμφωνία ισχύει και για την Γαλλία, που την καταψήφισε για δικούς της λόγους και κυρίως για την αγορά του βόειου κρέατος.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για την συμφωνία της Mercosur. Τι απαντάτε;
Το πολιτικό πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά, όταν είχαν γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις. Συνολικά, η στάση της αντιπολίτευσης είναι απολύτως υποκριτική.
Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους παραγωγούς.
Τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.
Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονταν ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;
Επίσης, η ομάδα του ECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές της κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.
Τελικώς ποια ελληνικά προϊόντα αναμένεται να ωφεληθούν από τη μείωση ή και εξάλειψη δασμών από πλευράς Mercosur στα εισαγόμενα αγαθά προέλευσης ΕΕ;
Τα βασικά μας εξαγωγικά προϊόντα, όπως: ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα (φρέσκα και κομπόστες), αρτοσκευάσματα και ζαχαρώδη προϊόντα καθώς και σειρά βιομηχανικών αγαθών. Το ίδιο θα ισχύσει και για την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών όπως οι μεταφορές, η ναυτιλία, οι τηλεπικοινωνίες κλπ. Συνολικά η συμφωνία έχει σαφή στρατηγικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα μας ενώ υπάρχουν σαφείς δικλείδες ασφαλείας για τα αγροτικά μας προϊόντα.
Γραμματεία Στρατηγικού Σχεδιασμού & Επικοινωνίας - stratigikos@nd.gr
